Phim Norma Rae và cuộc đấu tranh của công đoàn trong xã hội mỹ 1980

Trong bộ phim Norma Rae sản xuất năm 1979, nhân vật nữ chính cùng tên do Sally Field thủ vai dựa trên nguyên mẫu là nhà tổ chức công đoàn của J.P. Stevens Mill, Crystal Lee Sutton. Trong phim, Norma Rae là một bà mẹ đơn thân kém may mắn đang sống chung với ba mẹ và làm việc tại một nhà máy ở thị trấn nhỏ. Cô phụ thuộc vào công việc đó để tồn tại nhưng không như các đồng nghiệp khác, Norma không thể chịu đựng được điều kiện làm việc tồi tệ. Vì vậy, cô đã nhận lãnh vai trò lãnh đạo sau khi được truyền cảm hứng từ một nhà hoạt động công đoàn đến với thị trấn.

Để khai sáng cho công nhân về lợi ích công đoàn, Norma Rae đã dùng cách tổ chức kiểu bottom-up, bắt đầu từ các công nhân là tầng lớp dưới cùng và tiếp tục đến khi toàn bộ xí nghiệp giành được quyền thành lập công đoàn. Cuối cùng, Norma Rae và đối tác cùng tham gia “công đoàn hóa” với cô là Reuben cũng thành công trong tổ chức công đoàn, nhưng cũng phải mất 10 năm sau kỳ bầu cử công đoàn thì các công nhân mới được ký hợp đồng ở J.P.Stevens.

Việc công đoàn vẫn duy trì sức mạnh trong ngần ấy thời gian mà không nhận được hoặc chỉ có rất ít sự khuyến khích từ giới quản lý cho thấy sức mạnh của nhân cách con người và sức mạnh từ những lợi ích mà một công đoàn hứa hẹn đem lại cho những người sáng tạo ra nó, tin tưởng nó. Lúc đó, điều kiện làm việc và thu nhập có thể vẫn như cũ và yếu tố duy nhất thay đổi trong đời sống xí nghiệp là niềm hy vọng về những đổi thay trong tương lai. Họ chỉ giành được quyền tổ chức và không có thêm điều nào khác nữa trong suốt mười năm.

Trong thời gian đó, bỏ việc và tìm việc nơi khác với các công nhân lại là một điều xa xỉ. Những người sếp của nhà máy biết rõ điều này và khai thác nó nhiều nhất có thể.

Có nhiều lý do để vai nữ chính Norma tạo được cảm hứng, rõ ràng nhất là việc cô là một phụ nữ không được giáo dục, cũng chẳng có kinh nghiệm về công việc công đoàn nhưng vẻ đẹp từ sức hút và nhân cách của cô đã giúp cô giành được sự tôn trọng và tin tưởng của các công nhân khác.

Norma Rae là ví dụ tiêu biểu cho những ai theo đuổi giấc mơ Mỹ của tầng lớp lao động vốn khác hẳn giấc mơ Mỹ truyền thống. Họ không thể hy vọng trở nên thành công như những người sinh ra trong giàu có vì việc xuất hiện một doanh nhân đột phá từ xuất phát điểm không có tiền bạc gì là chuyện hiếm khi xảy ra vào thời đó. Giấc mơ Mỹ của Norma Rae nói riêng hay người lao động nói chung chỉ đơn giản là có một công đoàn bảo vệ để đảm bảo cho cô và các công nhân đồng sự có một công việc ổn định, điều kiện làm việc bớt độc hại với sức khỏe hơn và tất cả đều được trả lương tương xứng.